Tapuda Kamulaştırma Belirtmesi

Kamulaştırma belirtmesinin taşınmazın devrine etkisi, altı aylık süre, re'sen terkin ve kaydın silinmemesi hâlinde izlenecek yol.

Bir taşınmazın tapu kaydında kamulaştırma belirtmesi görülmesi, çoğu zaman malikte taşınmazı artık devredemeyeceği izlenimi doğurur. Belirtme mülkiyeti idareye geçirmez ve satışı hukuken yasaklamaz; sicildeki işlevi, taşınmaz hakkında başlatılmış bir kamulaştırma sürecini üçüncü kişilere duyurmaktır. Buna karşılık alıcılar ve kredi veren kuruluşlar bu kaydı devam eden bir mülkiyet riski olarak okur; belirtme bu nedenle satışı, finansmanı ve teminat işlemlerini hukuken değil fiilen zorlaştırmaktadır.

Belirtme sicile nasıl işlenir

Belirtme, kamulaştırma kararının ardından sicile işlenir. İdare bundan önce kamulaştırılacak taşınmazın sınırını, yüzölçümünü ve cinsini gösteren belgeleri düzenletir ve tapu kayıt örneğini temin eder; kararı verdikten sonra da kamulaştırmanın tapu siciline işlenmesini, taşınmazın kayıtlı bulunduğu tapu idaresine bildirir. Uygulamada bu kayıt çoğunlukla kamulaştırma şerhi olarak anılmakla birlikte, Kanunun kurduğu sistemde işlemi sicilde görünür kılan bir belirtmedir.

Altı aylık süre ve resen terkin

Kayıt süresiz değildir. Belirtmenin tapuya işlendiği tarihten itibaren altı ay içinde, kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmazın idare adına tescili istemiyle dava açıldığını gösteren mahkeme belgesi tapu idaresine ibraz edilmezse, belirtme tapu idaresince re’sen sicilden silinir. Kuralın amacı açıktır: idare kamulaştırma kararını alıp süreci yürütmeden taşınmazın sicilini belirsiz süreyle yük altında tutamaz. Süre içinde dava açıldığı belgelenirse belirtme, devam eden sürecin sicildeki karşılığı olarak varlığını sürdürmektedir.

Süre dolduğu hâlde kayıt kalkmazsa

Uygulamadaki sorun, sürenin dolduğu hâlde kaydın sicilden kaldırılmamasıdır. Böyle bir durumda mesele kamulaştırma bedelinden önce, sicilde durmaya devam eden belirtmenin hukuki dayanağının bulunup bulunmadığıdır. Malik önce tapu idaresinden terkin talebinde bulunabilir; sonuç alınamazsa kaydın kaldırılması adli yargıda açılacak terkin davasının konusu olur. Sürenin başlangıcı bu davada belirleyicidir: altı ay, kamulaştırma kararının tarihinden değil, belirtmenin tapuya işlendiği tarihten işler.

Metin 09.09.2026 tarihli mevzuata göre hazırlanmıştır. Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut bir olaya ilişkin hukuki görüş değildir.